Gaziantep'ten Mardin ve Midyat Gezisi

Mardin, Mezopotamya ovasına bakan bir yamaca basamak basamak kurulmuş taş evleri, medreseleri ve camileriyle Güneydoğu Anadolu'nun en çok fotoğraflanan şehirlerinden biridir. Gaziantep'ten gelen bir gezgin için Mardin; Süryani manastırlarını, Artuklu medreselerini ve Midyat'ın telkari ustalarını aynı rotada görme fırsatıdır.

Gaziantep ile Mardin arasında kültürel bir akrabalık da hissedersiniz: iki şehir de taş işçiliği, bakır ve gümüş zanaatı ve bereketli mutfaklarıyla bilinir. Ancak Mardin'in yamaca yaslanmış silueti ve ovaya açılan manzarası Gaziantep'ten çok farklı bir deneyim sunar.

Karayolları Genel Müdürlüğü'nün il merkezleri arası tablosuna göre Gaziantep–Mardin 333 km'dir. Yol, Gaziantep–Şanlıurfa arasındaki 139 km'lik bölümü de içerir; bu nedenle Mardin gezisini Şanlıurfa'da bir mola ya da konaklamayla bölmek mümkündür. Molalarla birlikte tek yön için yarım gün ayırmanızı öneriyoruz.

Midyat, GoTürkiye'ye göre Mardin'e 67 km uzaklıktadır. Dara Antik Kenti ise Mardin'in 30 km güneydoğusunda, Oğuz Köyü'ndedir. Bu üç noktayı tek günde görmek yorucu olur; Mardin'de bir gece kalıp ikinci günü Midyat ve manastırlara ayırmak daha dengeli bir plandır.

Kendi aracınızla ya da şoförlü araçla gitmek, manastırlar ve antik kent gibi şehir dışındaki noktalara ulaşmayı kolaylaştırır. Araç ve transfer için Gaziantep araç kiralama sayfamızdan talep gönderebilirsiniz. Gaziantep'e uçakla gelip Mardin'e devam edecek misafirleriniz için uçuşları da birlikte planlayabiliriz.

Mardin'de gezinin omurgası 1. Cadde'dir; yapıların çoğu bu caddeye ve ondan ayrılan merdivenli sokaklara dağılır. Öne çıkan duraklar:

• Mardin Müzesi: Kültür Portalı'na göre Cumhuriyet Meydanı'nın kuzeyinde, 1895'te Süryani Katolik Patrikhanesi olarak yaptırılan binada 2000'den beri hizmet verir; Paleolitik Çağ'dan 19. yüzyıla uzanan buluntuları üç kapalı salon ve iki açık alanda sergiler. GoTürkiye'ye göre 2009'da Kızıltepe'de bulunan ve "Kırk Haramiler Definesi" diye anılan altın ve gümüş eserler de koleksiyondadır.
• Kasımiye Medresesi: Yapımına Artuklular döneminde başlanıp Akkoyunlu Sultan Kasım döneminde 1487–1502 arasında tamamlanan, Mardin yapılarının en büyüğü sayılan iki katlı medrese. Bir zamanlar gece yıldızların havuza yansımasıyla astronomi dersleri verildiği anlatılır.
• Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi: İçinde Sultan İsa Türbesi ve eski kitabeler bulunur; terasından şehir manzarası izlenir.
• Tarihi çarşılar ve taş sokaklar: Bakırcılar, telkari ve sabun dükkânları; akşamüstü ovaya bakan teraslar.

Deyrulzafaran Manastırı, Mardin'e yakın konumuyla rotanın ilk durağı olabilir. GoTürkiye'ye göre iki avlulu manastırda Mor Hananyo (Kubbeli Kilise), Meryem Ana Kilisesi ve Azizler Evi bulunur; manastır 640 yıl boyunca patriklik merkezi olarak kullanılmış ve bugün de Süryani Kilisesi'nin önemli merkezlerinden biridir.

Dara Antik Kenti'nde 2008'de başlayan kazılar güçlü surları, köprüleri, sel barajını, kiliseyi, vaftizhaneyi, kaya mezarlarını ve mağara evleri gün ışığına çıkarmıştır. Antik kenti sabah saatlerinde gezmek, yaz sıcağından korunmak için iyi bir seçimdir.

Midyat'ta taş konaklar ve telkari ustaları sizi bekler. GoTürkiye, üç katlı taş konak Midyat Konukevi'nin terasındaki manzarayı ve tarihi çarşılarda süren Süryani telkari işçiliğini öne çıkarır. Midyat yakınlarındaki Mor Gabriel Manastırı 397'de kurulmuştur ve dünyanın ayakta duran en eski Süryani Ortodoks manastırı olarak tanıtılır.

Mardin'i asıl tanımanın yolu, ana caddeden yukarı ve aşağı uzanan dar sokaklara girmektir. Kemerli geçitler, taş oymalı pencereler ve teraslardan Mezopotamya ovasına açılan manzara, her köşede farklı bir fotoğraf karesi sunar. Sokaklar merdivenli olduğu için yürüyüşü yokuş yukarı başlatıp aşağı doğru bitirmek yorgunluğu azaltır.

Zinciriye Medresesi'nin terasından ve Kasımiye Medresesi'nin avlusundan şehri farklı açılardan izleyebilirsiniz; GoTürkiye, Zinciriye'den Mardin'i izlemenin büyük keyif olduğunu ayrıca vurgular. Gün batımı saatlerinde teraslar kalabalıklaşır, fotoğraf için erken yer seçmek iyi olur.

Akşam saatlerinde eski şehrin ışıklandırılmış silueti ovadan bakıldığında ayrı bir görüntü oluşturur; Yenişehir tarafında kalıyorsanız akşam yemeği için eski şehre çıkıp dönüşte bu görüntüyü izlemek gezinin unutulmaz anlarından biridir.

Mardin ve Midyat'ın simge zanaatı telkaridir: ince gümüş tellerin bükülüp örülmesiyle yapılan takılar ve süs eşyaları. GoTürkiye, Midyat'ın tarihi çarşılarında Süryani ustaların telkari işlemeciliğini hâlâ sürdürdüğünü anlatır. Atölyelerde ustaların çalışmasını izleyebilir, siparişe göre işlenen parçaları sorabilirsiniz.

Çarşılarda bakır kaplar, yöresel sabunlar, baharatlar ve kuru meyveler de sık satın alınan ürünlerdir. Gaziantep'e dönerken yükünüzü hafif tutmak isterseniz kırılabilecek ürünleri iyi paketletmeyi unutmayın.

Mardin'de nerede kalacağınız, gezinin havasını belirler:

• Eski Mardin (1. Cadde ve çevresi): Restore edilmiş taş konak otelleri; medreselere, müzeye ve çarşılara yürüme mesafesi. Merdivenli sokaklar nedeniyle bagajı fazla olanlar için otelin araç yaklaşımını sormakta fayda var.
• Yenişehir: Şehrin yeni yerleşim bölgesi; daha geniş oteller, otopark imkânı ve ana yollara kolay çıkış. Eski şehre kısa bir araç yolculuğuyla ulaşılır.
• Midyat: Gezinin ikinci gününü Midyat ve manastırlara ayıracaksanız eski Midyat'taki taş konaklarda bir gece geçirmek, sabah erken manastırlara gitmeyi kolaylaştırır.

Mardin gezisi tarih ve mimari meraklıları için bir açık hava müzesi, fotoğrafçılar için ışığın gün boyu değiştiği bir dekor, aileler için ise kısa yürüyüşlerle keşfedilebilecek bir şehirdir. Merdivenli sokaklar nedeniyle küçük çocuklu aileler bebek arabası yerine kanguru taşıyıcıyı, hareket kısıtlılığı olan yolcular ise araçla yaklaşılabilen noktaları öncelemelidir.

Tempo konusunda önerimiz, günde üç ya da dört ana durakla yetinmek ve aralarda çarşılarda, kahvelerde zaman geçirmektir. Manastırlar ve antik kent gibi şehir dışındaki noktalar arasında yol süresi eklendiğinde, aynı güne fazla durak sığdırmak gezinin keyfini azaltır. Gaziantep'ten çıkışta Şanlıurfa'da kısa bir mola vermek de uzun yolu bölmenin iyi bir yoludur.

Tek gün: Gaziantep'ten sabah erken çıkış, öğleden sonra Mardin merkez (Mardin Müzesi, Kasımiye ve Zinciriye medreseleri, 1. Cadde), gün batımı ve geceleme. Bu rotada Midyat'ı ertesi sabaha bırakmanızı öneriyoruz.

İki gün: Birinci gün Gaziantep'ten Şanlıurfa üzerinden Mardin'e varış, akşam eski şehir; ikinci gün sabah Deyrulzafaran, ardından Midyat ve Mor Gabriel, öğleden sonra dönüş yolu. Dara'yı eklemek isterseniz ikinci günün sabahını Dara'ya ayırıp Midyat'ı öğleden sonraya alabilirsiniz.

Rotayı Göbeklitepe ve Şanlıurfa gezisiyle birleştirip üç güne yaymak, bölgenin Neolitik çağdan Artuklulara uzanan katmanlarını tek seferde görmenin en iyi yoludur.

Mardin'i gezmek için en uygun dönemler ilkbahar ve sonbahardır. Yaz aylarında öğle saatlerinde taş sokaklar çok ısınır; müzeleri ve kapalı mekânları öğleye, açık hava gezilerini sabaha ve akşamüstüne bırakın. Kış aylarında ise manzara berrak olur ama gün kısa olduğundan yola erken çıkmak gerekir.

Manastırlar ibadet yeridir; ziyaret saatlerine ve kıyafet kurallarına uyun. Telkari gibi el sanatı ürünleri satın alırken ustaya işçilik hakkında soru sormaktan çekinmeyin; birçok atölye ürünün nasıl yapıldığını göstermekten memnuniyet duyar.

Mardin'in taş yapıları gün içinde renk değiştirir: sabah ışığında soluk sarı görünen cepheler, gün batımına doğru bal rengine döner. Şehir güneye, ovaya baktığı için öğleden sonra güneş cephelere doğrudan vurur; mimari ayrıntıları çekmek için bu saatler en uygun zamandır.

Kalabalıktan uzak kareler için sabah erken saatlerde 1. Cadde'nin yan sokaklarına girmek iyi sonuç verir. Medreselerin avlularında ve camilerde fotoğraf çekerken ibadet edenleri rahatsız etmemeye ve izin gereken noktalarda görevlilere sormaya özen gösterin.

Midyat'taki konakların avluları ve Deyrulzafaran'ın taş kemerleri gölge ile ışığın karşıtlığını iyi gösterir; manastırlarda çekim kuralları farklı olabileceğinden girişte sormak gerekir.

Gaziantep çıkışlı Mardin ve Midyat gezisi için araç, rehberlik ve konaklama seçeneklerini grubunuza göre hazırlıyoruz. Mardin'de konaklamak isteyenlerin bölge tercihini ve otel taleplerini, Gaziantep'ten çıkış saatini ve dönüş planını talep formunda belirtmeleri yeterlidir.